हनुमान चालीसा मराठी अर्थासह
🌺 हनुमान चालीसा मराठी अर्थासह 🌺
दोहा
श्रीगुरु चरण सरोज रज, निज मन मुकुर सुधार ।
बरनउँ रघुवर बिमल जसु, जो दायक फल चार ॥
👉 गुरुच्या चरणातील धुळीने मी माझ्या मनरूपी आरशाचे शुद्धीकरण करतो. त्यानंतर श्रीरामांचे पवित्र कीर्तन करतो, ज्यामुळे धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चार फल प्राप्त होतात.
बुद्धिहीन तनु जानिके, सुमिरौं पवनकुमार ।
बल बुध्दि विद्या देहु मोहिं, हरहु कलेश विकार ॥
👉 माझे शरीर व मन दुर्बल आणि अज्ञानी आहे. म्हणूनच मी पवनपुत्र हनुमंताचे स्मरण करतो. तू मला बल, बुद्धी, विद्या दे आणि माझे दुःख व दोष नाहीसे कर.
चौपाया (मुख्य भाग)
जय हनुमान ज्ञान गुण सागर ।
जय कपीस तिहुं लोक उजागर ॥
👉 हनुमंत तू ज्ञान व गुणांचा महासागर आहेस. तिन्ही लोकांत तुझा तेजस्वी प्रकाश पसरलेला आहे.
रामदूत अतुलित बलधामा ।
अंजनीपुत्र पवनसुत नामा ॥
👉 तू रामाचा दूत, असीम शक्तीचा धनी, अंजनीचा पुत्र आणि पवनदेवाचा सुपुत्र आहेस.
महाबीर बिक्रम बजरंगी ।
कुमति निवार सुमति के संगी ॥
👉 तू महावीर, अतुल पराक्रमी आणि वज्रासारखे मजबूत आहेस. तू वाईट बुद्धी दूर करून चांगल्या विचारांचा सोबती आहेस.
कंचन बरन बिराज सुबेसा ।
कानन कुण्डल कुंचित केसा ॥
👉 तुझा रंग सोन्यासारखा आहे. कानात कुण्डले आहेत आणि केस कुरळे आहेत.
हाथ वज्र औ ध्वजा बिराजे ।
काँधे मूँज जनेऊ साजे ॥
👉 तुझ्या हातात वज्र (शस्त्र) आणि ध्वज आहे. तुझ्या खांद्यावर यज्ञोपवीत आहे.
शंकर सुवन केसरी नंदन ।
तेज प्रताप महा जगवंदन ॥
👉 तू शंकराचा अंश आहेस, केसरीचा पुत्र आहेस. तुझे तेज व प्रताप जगभर पूजनीय आहेत.
विद्यावान गुनी अति चातुर ।
रामकाज करिबे को आतुर ॥
👉 तू विद्वान, गुणी आणि फार चतुर आहेस. तुला नेहमी रामाचे कार्य करण्याची आतुरता आहे.
प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया ।
राम लखन सीता मन बसिया ॥
👉 तुला रामाचे चरित्र ऐकण्यात रस आहे. राम, लक्ष्मण आणि सीता यांच्या हृदयात तू सदैव वास करतोस.
सूक्ष्म रूप धरि सियहिं दिखावा ।
विकट रूप धरि लंक जरावा ॥
👉 तू सीतेला आश्वासन देण्यासाठी लहान रूप घेतलेस. आणि रावणाचा दहन करण्यासाठी विशाल रूप घेतलेस.
भीम रूप धरि असुर संहारे ।
रामचंद्र के काज सवारे ॥
👉 तू भयानक रूप धारण करून राक्षसांचा संहार केला. आणि रामाचे कार्य पूर्ण केले.
लाय सजीवन लखन जियाये ।
श्रीरघुबीर हरषि उर लाये ॥
👉 तू संजीवनी आणून लक्ष्मणाला जिवंत केलेस. त्यामुळे श्रीरामांनी तुला आनंदाने हृदयाशी लावले.
रघुपति कीन्ही बहुत बडाई ।
तुम मम प्रिय भरतहि सम भाई ॥
👉 श्रीरामांनी तुझी खूप प्रशंसा केली आणि तुला भरतासारखा प्रिय भाऊ म्हटले.
सहस वदन तुम्हरो जस गावें ।
अस कहि श्रीपति कण्ठ लगावें ॥
👉 सहस्त्रमुखी शेषनागसुद्धा तुझे गुण गातात. असे म्हणून राम तुला गळाभेट देतात.
सनकादिक ब्रह्मादि मुनीसा ।
नारद सारद सहित अहीसा ॥
👉 सनक, ब्रह्मा, नारद, सरस्वती आणि शेषनाग सर्वजण तुझी स्तुती करतात.
जम कुबेर दिगपाल जहाँ ते ।
कवि कोविद कहि सके कहाँ ते ॥
👉 यम, कुबेर, दिग्पालही तुझे गुण सांगतात, पण कुणीही त्यांचे वर्णन पूर्ण करू शकत नाही.
तुम उपकार सुग्रीवहिं कीन्हा ।
राम मिलाय राजपद दीन्हा ॥
👉 तू सुग्रीवाला मदत करून त्याला रामाशी भेटवून दिलेस आणि राज्य मिळवून दिलेस.
तुम्हरो मन्त्र विभीषण माना ।
लंकेश्वर भए सब जग जाना ॥
👉 तुझ्या सल्ल्याने विभीषणाने रामाची शरण घेतली, त्यामुळे तो लंकेचा राजा झाला.
जुग सहस्त्र जोजन पर भानु ।
लील्यो ताहि मधुर फल जानु ॥
👉 सूर्य लाखो योजनांवर असूनही, तू त्याला गोड फळ समजून गिळलेस.
प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माहीं ।
जलधि लाँघि गये अचरज नाहीं ॥
👉 प्रभूची अंगठी तोंडात धरून समुद्र पार करणे तुझ्यासाठी आश्चर्याची गोष्ट नव्हती.
दुर्गम काज जगत के जेते ।
सुगम अनुग्रह तुम्हरे तेते ॥
👉 जगातील कठीण कार्य तुझ्या कृपेने सोपे होते.
राम दुआरे तुम रखवारे ।
होत न आज्ञा बिनु पैसारे ॥
👉 रामाच्या दाराचे रक्षण तू करतोस. तुझी आज्ञा नसताना कोणीही आत येऊ शकत नाही.
सब सुख लहै तुम्हारी सरना ।
तुम रक्षक काहू को डरना ॥
👉 जो तुझ्या शरण येतो त्याला सर्व सुख मिळते. तू रक्षक असल्याने त्याला कशाचेही भय वाटत नाही.
आपन तेज सम्हारो आपै ।
तीनों लोक हाँक तें काँपै ॥
👉 तू स्वतःचे तेज स्वतःच नियंत्रित ठेवतोस. पण तिन्ही लोक तुझ्या आवाजानेही घाबरतात.
भूत पिशाच निकट नहिं आवे ।
महावीर जब नाम सुनावे ॥
👉 जेव्हा हनुमंताचे नाव घेतले जाते, तेव्हा भूत-प्रेत जवळ येत नाहीत.
नासै रोग हरै सब पीरा ।
जपत निरंतर हनुमत बीरा ॥
👉 जो सतत हनुमानाचे नामस्मरण करतो, त्याचे रोग आणि दुःख नाहीसे होतात.
संकट तें हनुमान छुड़ावें ।
मन क्रम बचन ध्यान जो लावें ॥
👉 जो मन, वचन आणि कृतीने हनुमानाचे ध्यान करतो, त्याला संकटातून हनुमान वाचवतात.
सब पर राम तपस्वी राजा ।
तिनके काज सकल तुम साजा ॥
👉 श्रीराम हा सर्वश्रेष्ठ राजा आहे, त्याचे सर्व कार्य तू पूर्ण करतोस.
और मनोरथ जो कोई लावै ।
सोइ अमित जीवन फल पावै ॥
👉 जो कोणी तुझ्याकडे इच्छा व्यक्त करतो, त्याला अमाप फळ मिळते.
चारों जुग परताप तुम्हारा ।
है परसिद्ध जगत उजियारा ॥
👉 तुझे पराक्रम सर्व युगात प्रसिद्ध आहेत आणि जग उजळून टाकतात.
साधु संत के तुम रखवारे ।
असुर निकंदन राम दुलारे ॥
👉 तू साधू-संतांचा रक्षक आहेस आणि राक्षसांचा संहार करतोस. रामाचा लाडका आहेस.
अष्टसिद्धि नव निधि के दाता ।
अस बर दीन जानकी माता ॥
👉 तुला अष्टसिद्धी व नवनीधी दान करण्याची शक्ति सीतेने दिली आहे.
राम रसायन तुम्हरे पासा ।
सदा रहो रघुपति के दासा ॥
👉 तुझ्याकडे रामनामाचे अमृत आहे. तू सदैव रामाचा सेवक आहेस.
तुम्हरे भजन रामको पावै ।
जनम जनम के दुख बिसरावै ॥
👉 जो तुझे भजन करतो तो रामाला प्राप्त होतो आणि त्याचे जन्मजन्मांतरीचे दुःख नाहीसे होते.
अन्त काल रघुबर पुर जाई ।
जहाँ जन्म हरिभक्त कहाई ॥
👉 जो मरणाच्या वेळी तुला स्मरतो, तो रामाच्या नगरात जातो आणि पुढील जन्मातही भक्त म्हणून जन्म घेतो.
और देवता चित्त न धरई ।
हनुमत सेई सर्व सुख करई ॥
👉 इतर देवतेवर ध्यान न ठेवता हनुमानाची भक्ती केली तर सर्व सुख मिळते.
संकट कटै मिटै सब पीरा ।
जो सुमिरै हनुमत बलबीरा ॥
👉 जो हनुमानाचे स्मरण करतो, त्याचे सर्व संकट आणि दुःख नाहीसे होते.
जय जय जय हनुमान गोसाई ।
कृपा करहु गुरुदेव की नाई ॥
👉 जय हो हनुमंत महाराज, तू माझ्यावर गुरूसारखी कृपा कर.
जो सत बार पाठ कर कोई ।
छूटहि बंदि महा सुख होई ॥
👉 जो आठवड्यात सात वेळा हनुमान चालीसा म्हणतो, त्याचे बंधन सुटतात आणि त्याला महान सुख मिळते.
जो यह पढ़ै हनुमान चालीसा ।
होय सिद्धि साखी गौरीसा ॥
👉 जो हनुमान चालीसा वाचतो त्याला सिद्धी प्राप्त होते, याची साक्ष पार्वतीनाथ शंकर स्वतः देतात.
तुलसीदास सदा हरि चेरा ।
कीजै नाथ हृदय महं डेरा ॥
👉 तुलसीदास सदैव हरिचा सेवक आहे. हनुमंत महाराज, कृपया माझ्या हृदयात वास कर.
दोहा
पवनतनय संकट हरन, मंगल मूरति रूप ।
राम लखन सीता सहित, हृदय बसहु सुरभूप ॥
👉 पवनपुत्रा, संकटांचा नाश करणारा, मंगलमूर्ती! राम-लक्ष्मण-सीतेसह तू माझ्या हृदयात वास कर.
✨ हनुमान चालीसा रोज म्हणल्याने –
-
संकट निवारण होते
-
धैर्य व आत्मविश्वास वाढतो
-
रोग-शोक दूर होतात
-
रामभक्ती व चांगले विचार वाढतात
